Кӑрлачӑн 20-мӗшӗнче Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артистки Александра Лукьянова ҫуралнӑранпа 100 ҫул ҫитнӗ.
Вӑл 1924 ҫулхи кӑрлачӑн 20-мӗшӗнче Шӑмӑршӑ районӗнчи Ҫӗнӗ Чукал - Пулмантӑш ялӗнче ҫуралнӑ.
Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, Александра Порфирьевна 1947 ҫулта Мускаври патшалӑх театр искусствин институчӗн (ГИТИС) пӗрремӗш чӑваш студине пӗтернӗ. Ҫав ҫулах Чӑваш драма театрне артист пулса ӗҫе вырнаҫнӑ та 1983 ҫулччен унта ӗҫленӗ. Александра Лукьянова 2003 ҫулта вилнӗ.
Шӑмӑршӑ муниципалитет округӗнче ҫӗнӗ пуҫлӑха суйланӑ. Вӑл – 50 ҫулти Сергей Галкин. Сергей Авенирович унччен район администрацийӗн пуҫлӑхӗн ҫумӗ, территорисене хӑтлӑх кӗртес тата аталантарас енӗпе ӗҫлекен пай пуҫлӑхӗ пулнӑ.
Конкурса виҫӗ кандидат хутшаннӑ: Сергей Галкин, Юрий Ильин тата Вячеслав Яковлев. Конкурс хыҫҫӑн Вячеслав Яковлев хӑйӗн кандидатурине илнӗ. Депутатсем икӗ ҫынран пӗрне суйланӑ. Уҫӑ сасӑлавра 16 депутатран 15-шӗ (пӗри сасӑлама тӑхтаса тӑнӑ) Сергей Галкина суйланӑ.
Шӑмӑршӑ муниципалитет округӗнчи Ярӑславра тата Энтриелте модульлӗ медпунктсем уҫӑлнӑ.
Ярӑславра 348 ҫын пурӑнать. Ял райцентртан 5 ҫухрӑмра вырнаҫнӑ. Унччен медпункт кивӗ клубра пулнӑ. Халӗ вара ҫынсем хӑтлӑ медпункта ҫӳреҫҫӗ.
Энтриелсем те ҫӗнӗ ФАПшӑн савӑнаҫҫӗ. Унта Канашри медучилищӗне пӗтернӗ Екатерина Романова «Земство фельдшерӗ» программӑпа килӗшӳллӗн ӗҫлеме килнӗ. Унӑн ӗҫ стажӗ 3 уйӑх кӑна пулсан та вӑл кунта хӑнӑхнӑ. Энтриелте 300 ҫын пурӑнать. Ытларахӑшӗ - ватӑ ҫынсем. Райпульницӑна ҫитме 4 ҫухрӑм кӑна. Ҫапах пурте унта ҫитеймеҫҫӗ. Ялта ФАП пурринчен пахараххи ним те ҫук ҫав.
Чӑваш Енре усӑ курман ҫӗре пусӑ ҫаврӑнӑшне кӗртессипе ҫулсеренех ӗҫлеҫҫӗ. 2023 ҫулта 7651 гектар лаптӑка пусӑ ҫаврӑнӑшне кӗртнӗ. Ку вӑл планпа пӑхса хӑварнин 76 проценчӗ пулать. Кун пирки республикӑн Ял хуҫалӑх министерствинче пӗлтернӗ.
2023 ҫулх кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗ тӗлне пирӗн республикӑра усӑ курман ҫӗр 27,8 пин гектар пулнӑ. Планпа килӗшӳллӗн ҫулталӑк вӗҫлениччен 10 пин гектара пусӑ ҫаврӑнӑшне кӗртмелле.
Ҫак енӗпе Элӗк тата Хӗрлӗ Чутай муниципаллӑ округӗсем лайӑх ӗҫленӗ.
Ума лартнӑ тӗллеве Йӗпреҫ, Канаш, Куславкка, Сӗнтӗрвӑрри, Вӑрмар, Ҫӗрпӳ, Шупашкар, Шӑмӑршӑ тата Ҫӗмӗрле тӑрӑхӗсенче пурнӑҫлайман.
Юлашки вӑхӑтра Раҫҫейре коклюш чирӗ сарӑлма пуҫланӑ. Роспотребнадзор кунашкал чире Чӗлепи тата Томск облаҫӗсенче, Питӗрте тата Тутарстанра тупса палӑртнине ҫирӗплетет. Чӑваш Енре те тӗслӗхсем пур. Гигиена тата эпидемиологи центрӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, республикӑра юлашки 10 уйӑхра 46 ҫын коклюшпа чирленӗ. Ку ытти ҫулти вӑтам кӑтартуран 3 хут пысӑкрах.
Комсомольски, Шупашкар, Муркаш, Шӑмӑршӑ, Етӗрне муниципаллӑ округӗсенче пӗрер тӗслӗхе ҫирӗплетнӗ, Ҫӗнӗ Шупашкарта - 10, Шупашкарта 27 тӗслӗхе. Улатӑрта тата Канашра икӗ ҫын чирленӗ.
«Forbes» журналта Раҫҫейри чи пӗчӗк шалу пирки хыпарланӑ-мӗн. Кун пирки халӑх тетелӗнчи «Чувашия online» ушкӑнра пӗлтернӗ.
Ӗҫ укҫине чи сахал тӳлекен топ-100 списокне Чӑваш Енри икӗ муниципаллӑ округ лекнӗ. Вӗсем — Улатӑр тата Шӑмӑршӑ районӗсем.
2022 ҫулта Улатӑр тӑрӑхӗнче уйӑхри вӑтам ӗҫ укҫи 28 пин те 678 тенкӗпе танлашнӑ (маларах асӑннӑ списокра 49-мӗш вырӑн), Шӑмӑршӑ тӑрӑхӗнче — 29 пин те 718,5 тенкӗ (92-мӗш вырӑн).
Маларах асӑннӑ ҫӑлкуҫа палӑртнӑ тӑрӑх, Росстат даннӑйӗсем пысӑк тта вӑтам предприятисене ҫеҫ пырса тивеҫҫӗ. Пӗчӗ усламҫӑсем тата сахалрах тӳлеме пултарнӑ.
Паян Шӑмаршӑ муниципаллӑ округӗн депутачӗсем черетлӗ мар пухӑва пухӑнӗҫ. Округ администрацийӗн пуҫлӑхӗ Александр Чамеев ӗҫрен хайӗн ирӗкӗпе кайма заявлени ҫырнӑ. Пухура шӑпах ӑна пӑхса тухӗҫ.
Александр Чамеев ку должноҫре 2020 ҫулхи кӗркунне ӗҫлеме пуҫланӑ. Унччен вӑл район администрацийӗн пуҫлӑхӗн ҫумӗ пулнӑ.
Аса илтерер: нумаях пулмасть Ҫӗнӗ Шупашкар хула администрацийӗн пуҫлӑхне Дмитрий Пулатова шанчӑкран тухнӑ тесе должноҫрен кӑларас ыйтӑва пӑхса тухма палӑртнӑ.
Шӑмӑршӑ муниципаллӑ округӗнчи Вырӑс Чукал ялӗнче ӗнер, юпа уйӑхӗн 12-мӗшӗнче, ҫурт ҫунса кайнӑ. Пушар ҫур ҫӗр тӗлне тухнӑ.
Инкеклӗ лару-тӑру министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, йывӑҫ ҫурт тата хуралтӑ таврашӗ ҫунса кӗлленнӗ. Шел те, инкек ҫыннӑн пурнӑҫне татнӑ. пушара сӳнтерсен 32 ҫулти арҫын виллине тупнӑ.
Юпа уйӑхӗн 6-мӗшӗнче Ҫӗрпӳре кӗмӗл волонтёрсен «Кӗмӗл Чун» республикӑри иккӗмӗш форумӗ иртнӗ.
Унта «2023 ҫулхи чи лайӑх кӗмӗл волонтёр» конкурс ҫӗнтерӳҫисене чысланӑ. Маттуррисене 4 номинаципе палӑртнӑ.
«Эко-волонтер» номинацире Красноармейски муниципаллӑ округӗнчи Валерий Геннадьевичпа Светлана Матвеевна Мефодьевсене чысланӑ, «Социаллӑ экспресс» номинацире — Ҫӗмӗрле муниципаллӑ округӗнчи Галина Милинӑна; «Ҫӗнтерӳ волонтёрӗ» номинацире — Ҫӗрпӳ муниципаллӑ округӗнчи Валентина Михайловӑна; «Волонтёр-наставник» номинацире — Шӑмӑршӑ муниципаллӑ округӗнчи Константин Емельянова.
Паян, авӑн уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, СССР халӑх артисчӗн, Чӑваш академи драма театрӗн илемлӗх ертӳҫин Валерий Яковлевӑн черетлӗ ҫуралнӑ кунӗ. Ҫав ятпа ӑна Чӑваш Ен культура министрӗн пӗрремӗш ҫумӗ Татьяна Казакова ведомство ячӗпе саламланӑ.
«Эсир Чӑваш драма театрне тӗнчипех чапа кӑларнӑ мухтавлӑ режиссер. Эсир чуна парса тӑрӑшнипе театр коллективӗ туслӑ, ҫирӗп, калама ҫук пултаруллӑ. Кашни артистшӑн эсир режиссер кӑна мар, наставник, вӗрентекен те.
Чӑваш халӑх историне, йӑли-йӗркине тарӑннӑн пӗлсе ӑна театр лартакан спектакльсенче анлӑ усӑ курасси сирӗн чи пархатарлӑ ӗҫӗр», — тесе ырланӑ Валерий Яковлева министр ҫумӗ.
Валерий Яковлев 1939 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Шӑмӑршӑ районӗнчи Виҫпӳрт Шӑмӑршӑ ялӗнче ҫуралнӑ. Мускаври патшалӑх А.В. Луначарский ячӗллӗ театр искусстви институчӗн актёр тата режиссер факультечӗсенче пӗлӳ пухнӑ.
Теарта пӗлтернӗ тӑрӑх, вӗренсе пӗтернӗренпех Чӑваш драма театрӗнче ӗҫлет: 1967–мӗш ҫулта режиссер, 1979 ҫултан пуласа тӗп режиссер пулса ӗҫлеме пуҫланӑ. 1990 ҫултан вара театрӑн илемлӗх ертӳҫинче тӑрӑшать.
+12.3 °C